MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
MyBB Internal: One or more warnings occurred. Please contact your administrator for assistance.
انجمن مرسیت | Mersit Forum - فنچ برنج جاوه (Java Rice Finch)

انجمن مرسیت | Mersit Forum

نسخه‌ی کامل: فنچ برنج جاوه (Java Rice Finch)
شما در حال مشاهده نسخه آرشیو هستید. برای مشاهده نسخه کامل کلیک کنید.
این مقاله در شماره 20 مجله نسخه حیوانات نیز به چاپ رسیده است که با کمی تغییر و اصلاح ایرادات در اینجا درج می گردد.
[عکس: osoeoi9ddlrnp3boyt8v.jpg]
نام فارسی : فینچ برنج جاوه یا گنجشک جاوه
نام علمی : Lonchura oryzivora ، سینونیم : Padda oryzivora
نام انگلیسی : Java rice Finch یا Java Sparrow


- نام های رایج : پرنده ی برنج جاوه ، پرنده ی پرستشگاه جاوه ، پرنده ی شالیزار

نمونه های وحشی این پرنده ی کوچک شاخه نشین، در جاوه ، بالی و باوین اندونزی بومی و مقیم هستند.

- توصیف ویژگی های ظاهری پرنده :


فینچ های جاوه ، فینچ های بزرگ و تنومندی هستند. طول بدن آن ها بین 15 تا 18 سانتیمتر است. شکل ظاهری منقار قدرتمندشان، اینگونه نشان می دهد که می توانند با منقارشان آسیب جدی وارد کنند، اما با این حال آن ها بی آزار هستند. نر ها و ماده ها از نظر ظاهری، تقریبا یکسان هستند. چند راه برای تشخیص جنسیت آن ها وجود دارد. مانند همه ی پرندگان متعلق به جنس Lonchura - که گروهی از پرندگان شامل مونیا ها و مانیکین ها و بعضی گونه های فینچ ها هستند - نرهای آنها آواز می خوانند و کمی حالت رقص از خود نشان می دهند. البته این رقص آنقدر نیست که به چشم بیاید و عده ی زیادی حتی به آواز هم توجهی نمی کنند ! ولی آواز پرنده ی نر، استوایی و دلپذیر است. برخلاف بسیاری از مانیکین ها (mannikin) ، آواز این پرنده را از فاصله ی دور هم می توانید بشنوید.

به هر حال صبر کردن برای شنیدن آواز آنها به عنوان یکی از نشانه های تعیین جنسیت، می تواند راهی برای امتحان کردن میزان صبر شما باشد !

آواز این پرنده را از طریق اینترنت با وارد کردن لینک زیر بشنوید :
آواز فنچ جاوا
راه بهتر تعیین جنسیت این پرنده ، نگاه کردن به تعدادی از نشانه های ظاهری است. بهترین حالت، مقایسه ی این نشانه های کوچک در بین تعدادی پرنده ی نر و ماده است . این نشانه ها از طریق نگاه کردن به گروهی از پرنده های نر و ماده، سریعتر از نگاه کردن تنها به یک جفت پرنده به چشم می آید. در یک فینچ جاوه ی نر در شرایط و زمان جفتگیری، در ناحیه ی روی منقار بالایی یعنی culmen (قسمت بالایی منقار که مربوط به فک بالاست، مخصوصا در محلی که منقار به سر متصل می شود و سوراخ های بینی قرار دارد)، یک برجستگی مشخص وجود دارد.
در نر ها رنگ منقار قرمز تیره می شود و یک برجستگی مشخص نیز پیدا می کند.عده ای می گویند که رنگ قرمز حلقه ی دور چشم ها در نر ها بیشتر است (از نظر عمق رنگ و از نظر ضخامت حلقه ی دور چشم)؛ یعنی به نوعی، حلقه ی دور چشم در صورت مقایسه بین چند پرنده، در نر ها مقداری مشخص تر است؛ اما برای تعیین جنسیت ، مقایسه ی منقار ها تا حدی آسان تر است. راه دیگر تعیین جنسیت که دقیقترین راه است ، تعیین جنسیت به کمک DNA است.
[عکس: jkefsc17mlhp2nfde8h.jpg]
در تصویر بالا، نر سمت چپ و ماده سمت راست است. در تصاویر پایین، پرنده نر سمت راست عکس و پرنده ماده در سمت چپ عکس دیده می شود - به برجستگی منقار ها توجه کنید و این برجستگی را در جنس نر و ماده مقایسه کنید.

- اسکان دهی :

فینچ های جاوه، با وجود اندازه ی بزرگ و منقار قدرتمندشان، پرندگان آرامی هستند. گفته می شود که آنها می توانند به خوبی با فینچ های کوچکتر در یک محل بزرگ پرندگان مانند یک اتاق بزرگ یا یک قفس خیلی بزرگ زندگی کنند هرچند تجربه ی شخصی نگارنده اینگونه نشان می دهد که اگر فینچ جاوه با فینچ گورخری یعنی همان فینچ های کوچک و معمولی، در یک قفس متوسط عادی قرار بگیرند، سازگاری خوبی نداشته و فینچ جاوه به آن ها صدمه می زند و دائما تحت استرس خواهند بود. بنابراین قفس مذکور باید واقعا بزرگ یا حتی ابعاد آن به اندازه ی یک اتاق باشد تا بتوان با اطمینان بالا گفت که صدمه ای به یکدیگر نخواهند زد. گفته می شود فینچ های جاوه بیشتر با هم نوعان خودشان پرخاشگرانه رفتار می کنند. اگر گروهی از آن ها را با هم در یک جا قرار دهید کلی جارو جنجال به پا می کنند و با منقارشان با هم دعوا می کنند اما آن ها این رفتار ها را با فینچ های دیگر به ندرت انجام می دهند. با وجود همه ی این ها ، احتیاط و انتخاب فضای بسیار بزرگ، در هنگام نگهداری آن ها با سایر فینچ ها یک شرط ضروریست. در صورت نگهداری تکی یا جفتی هم باید توجه ویژه داشته باشید که این پرنده شاخه نشین و فعال است و باید محل زندگی با ابعاد مناسب و بزرگ برای مثال در حدود 60 سانتیمتر در 45 سانتیمتر در 40 سانتیمتر و یا قفس بزرگتر در اختیار داشته باشند. چوب های نشیمن هم باید در تعداد و اندازه های مناسب و مختلف، برای آن ها قرار بگیرد. قفس و چوب های نشیمن پرنده باید مرتبا تمیز شده و هر چند روز یکبار ترجیحا با آب جوش شسته و خشک شود. ظروف آب و غذا باید همیشه تمیز باشند و در جایی قرار بگیرند که مدفوع پرنده روی آب و غذا نریزد. برای ظرف آب بهتر است از انواع استوانه ای استفاده کنید به شرطی که داخل آن ها به طول کامل شسته بشود. برای شستشوی ظروف به دقت توجه داشته باشید که کف یا مواد شوینده به هیچ عنوان درون آن ها باقی نماند و چندین بار با دقت آبکشی کنید. دمای نگهداری پرنده نیز بسیار مهم است . نباید پرنده در جای سرد یا در جای بیش از حد گرم در کنار وسایل گرمایشی قرار بگیرد ! پرنده همچنین نباید در معرض باد کولر یا هوای سرد قرار داشته باشد.

- تغذیه :[عکس: seedfeed.jpg]
چند نوع دانه که می توان به فینچ جاوه داد

آب تازه و تمیز همیشه باید روزانه تهیه شود و در اختیار پرنده باشد . میکسی از دانه های گوناگون مخصوص پرندگان از جمله میکس های مخصوص طوطی های کوچک و فینچ ها که شامل انواع ارزن ها و سایر دانه هاست برای بخشی از غذای روزانه مناسب است.اما این دانه ها نباید همه ی غذای روزانه ی پرنده را تشکیل بدهند زیرا سلیقه ای خوردن دانه ها و تکراری خوردن این مواد غذایی چرب می تواند به مرور باعث بروز مشکلاتی برای پرنده ی شما بشود. بنابراین در کنار دانه ها بخش قابل توجهی از غذای روزانه باید متشکل از سبزیجات و میوه های مجاز غیر سمی برای پرندگان که تازه و ضد عفونی شده اند و همچنین جوانه ها از جمله جوانه ی گندم باشد تا تمام نیاز های تغذیه ای آن ها را برطرف کند. میوه هایی که به پرنده می دهید نباید هسته داشته باشند و مواد غذایی نرم بیش از 3 ساعت نباید در قفس بمانند زیرا سرعت فساد آن ها بالاست.گاهی از تخم مرغ کاملا آبپز شده هم می توانید برای آن ها استفاده کنید (بهتر است زرده را به میزان بسیار کم در اختیارشان بگذارید) اما در مورد تخم مرغ هم باید توجه داشته باشید که آن را در عرض 2 ساعت یا زودتر از قفس خارج کنید و ظرف و تمامی بقایای آن را به خوبی تمیز کنید. حتی تکه ی کوچکی از میوه، جوانه یا تخم مرغ در قفس یا ظرف غذا، می تواند محل رشد باکتری ها بشود !
[عکس: mineral.jpg]
بعضی از منابع مواد معدنی - توجه داشته باشید در تصویر بالا نوعی که در پایین وسط قرار دارد و مخلوط سنگریزه همراه با زغال چوب است را برای هیچ پرنده ای نباید استفاده کنید.

به عنوان منبع کلسیم و مواد معدنی نیز می توانید از کف دریا استفاده کنید. کف دریا را می توانید از عطاری ها تهیه کنید و بعد از تمیز کردن آنها و جدا کردن بخش های اضافی ، هر دو طرف باید به رنگ تقریبا سفید باشد که در اختیار پرنده می گذارید. وجود کف دریا در رژیم غذایی پرنده مفید است اما مراقب باشید پرنده بیش از حد در خوردن کف دریا افراط نکند و کف دریا را در طول هفته به صورت گاه و بیگاه برای آن ها قرار دهید.

نکته : چند نمونه از مواد غذایی ممنوع برای پرندگان شامل : آووکادو ، هسته ی میوه ها، پیاز و سیر، برگ و ساقه ی گوجه فرنگی، شکلات، چای و قهوه و نوشابه و مواد غذایی دارای کافئین، الکهل، ریواس، کرفس غیر ارگانیک(محدودیت مصرف دارد)، انگور غیر ارگانیک، قارچ و فلفل و... است و همچنین خوردن گیاهان آپارتمانی نیز می تواند منجر به مرگ پرنده بشود. سایر موارد و علت منع یا محدودیت مصرف آن ها را با جستجوی غذاهای ممنوع برای پرندگان در اینترنت می توانید بررسی کنید.

نکته : نور خورشید در بعضی از روز ها به مدت 10 دقیقه تا 15 دقیقه به خاطر ساخته شدن ویتامین D برای پرنده بسیار مناسب است . نور خورشید باید مستقیم باشد و نه از پشت شیشه. قفس پرنده باید در این مدت در نیم سایه و نیم آفتاب قرار بگیرد و آب در اختیار پرنده باشد تا گرما زده نشود . بهترین حالت این است که خودتان 10 دقیقه کنار پرنده باشید تا آفتاب بخورد و شرایطی باشد که گربه به سراغ پرنده نیاید . در صورت گرما زدگی پرنده را فورا به جای خنک منتقل کنید،پاهای وی را برای چند دقیقه روی حوله ی سرد قرار داده و فورا با دامپزشک تماس بگیرید.

- تولید مثل :

فینچ های جاوه در هر دوره ی تولید مثل تعداد 4-8 تخم می گذاراند و از تخم های خود به شرطی که بیش از 5 تخم نداشته باشند، بسیار خوب نگه داری می کنند. لانه هایی با اندازه ی 21×21 سانتیمتر مربع، مناسب است. اندازه ی این لانه ممکن است در نگاه اول وقتی پرنده ی ماده به گوشه ای از لانه می رود، بزرگ به نظر برسد؛ ولی وقتی جوجه ها رشد کردند، متوجه می شوید که چرا به فضای بیشتر احتیاج دارند. لانه سازی این پرنده ها عجیب است؛ زیرا در بیشتر قسمت ها از مواد اولیه ی خشن و زمخت و کاغذ خرد شده استفاده می کنند. استفاده از پرهای نرم و پارچه را برای لانه سازی آن ها فراموش کنید. تنها انواع پر هایی که دیده شده آن ها استفاده می کنند، پرهای پروازی بزرگ و پرهای دُمی بلدرچین های کوهستانی است . کاغذ خرد شده و فیبر دور نارگیل (قسمتی که شبیه مو است) ، انتخاب های آن ها برای لانه سازی هستند . بعضی از آن ها با بافتن فیبر نارگیل، لانه ای پیچیده درست می کنند. در کف لانه یک مشت خاک اره برای برطرف شدن نیاز آن ها بریزید و چیز دیگری اضافه نکنید و بقیه ی مواد لانه سازی مجاز و مناسب را جداگانه برایشان قرار دهید. خوابیدن روی تخم ها از زمانی که تخم سوم یا چهارم گذاشته شد شروع شده و به مدت 13-15 روز طول می کشد. جوجه ها به شکل بقیه ی Lonchura ها به دنیا می آیند یعنی صورتی و بدون کرک. جوجه های آن ها در مقایسه با سایر فینچ ها مدتی طولانی در لانه می مانند. تا زمان پرو بال در آوردن نزدیک به 1 ماه و از زمان پر و بال در آوردن تا زمانی که مستقل شوند 2 تا 3 هفته ی دیگر هم طول می کشد. جوان ها نمونه ی "خاکستری تیره" ی بالغین هستند و منقار آن ها نیز تیره است. چند ماه طول می کشد تا آن ها پر ریزی کنند و شبیه بالغین بشوند.
[عکس: javacx.jpg]
حدودا 10 روزه

[عکس: java_juvie.jpg]

فینچ برنج جاوه ی جوان

گنجشک های جاوه هر زمان که هوا مناسب باشد تولید مثل می کنند. اگر آنها در بیرون از خانه نگهداری بشوند سرمای زمستان و گرمای تابستان آزارشان می دهد. در داخل خانه و در شرایط کنترل شده و مناسب، آن ها می توانند هر زمان از سال تولید مثل کنند، اما مسئله ی مهم این است که نباید به آن ها اجازه بدهید دائم تولید مثل و تخم گذاری کنند. زیرا در این صورت احتمال به خطر افتادن جان پرنده ی ماده به علت کمبود مواد معدنی بر اثر تخم گذاری بیش از حد و عدم توانایی خروج تخم از کلوآک بالا رفته و در نتیجه در چنین شرایطی اگر در عرض 2 تا 3 ساعت جهت خارج کردن تخم به دامپزشک مراجعه نکنید، پرنده به علت عدم توانایی دفع ادرار از بین خواهد رفت ! بنابراین برای پیشگیری از مشکلات بعدی، مانند همه ی پرنده های دیگر تعداد دوره های تولید مثلی را به یک یا دو دوره در سال یعنی سالی یک بار یا هر 6 ماه یکبار کاهش بدهید تا پرنده ها سالم و سرحال بمانند و در فاصله ی بین دوره های تولید مثلی و در حین دوره ها پرندگان را با میوه ها و سبزیجات و مواد غذایی مناسب ، تغذیه نمایید. اگر پرنده دائما به تولید مثل ادامه بدهد، به علت استرس دائمی و مسائل دیگر، سلامتش به خطر خواهد افتاد. به منظور متوقف ساختن تخم گذاری و تولید مثل و به منظور استراحت دادن به والدین، کافیست پس از باز شدن تخم ها و رشد کردن جوجه ها و پس از رسیدن جوجه ها به دوران استقلال و خروجشان از لانه ، لانه را باز کنید و از قفس خارج کنید. حتی اگر در یک دوره ی تولید مثلی هیچ جوجه ای به دنیا نیامد یا همه ی جوجه ها تلف شدند هم نباید اجازه ی تولید مثل مجدد را حداقل تا حدود 6 ماه بعد بدهید ! در صورت متوقف نشدن تولید مثل و تخم گذاری پی در پی پرنده ی ماده حتی پس از باز کردن لانه، به سرعت با دامپزشک پرندگان مشورت کنید تا با شیوه های دیگری از قبیل کاهش ساعات نور ، رژیم غذایی پرنده، جدا کردن نر و ماده از یکدیگر و سایر شیوه ها، به توقف تخم گذاری مزمن پرنده ی ماده کمک کنند و در چنین شرایطی توجه ویژه داشته باشید که پرنده ی ماده کلسیم کافی را از طریق کف دریا یا طبق دستور دامپزشک دریافت کند.

- نکات اضافی :
[عکس: htc9p6v1aqlq8vko6kz.jpg]
جهش رنگی خاکستری معمولی (گنجشک های جاوه ی وحشی نیز همگی به همین رنگ هستند.)

متاسفانه گنجشک جاوه در لیست CITES درAppendix II قرار دارد.(CITES : قرارداد تجارت بین المللی گونه های در خطر انقراض جانوران و گیاهان)
ظاهرا با توجه به این که این پرنده ها در بیشتر مناطق صدماتی به محصول برنج وارد می کنند، به عنوان آفت شناخته شده و در جاوه ی اندونزی کمیاب شده اند. علل در خطر قرار گرفتن این پرنده، از بین رفتن مداوم زیستگاه هایش و همچنین شکار شدن در برخی مناطق است که باعث شده در محل زندگی خود به پرنده ای غیر رایج مبدل گردد. در لیست قرمز IUCN نیز وضعیت این گونه ، "آسیب پذیر" ذکر شده است. در آمریکا این مسئله تا زمانی که این پرنده به وسیله ی USFWS از لیست واردات حذف شد، اثر چندانی نداشت. نمونه های اهلی و خانگی آن ها با رنگ های مختلف وجود دارد که فقط باید آن ها را نگهداری کنیم و به طور کلی از خرید پرنده های وحشی و به خصوص در خطر انقراض باید به شدت خودداری کنیم. نمونه های خانگی و اهلی از هر نظر مناسب تر هستند.

[عکس: 8i5rgsve96rm6geswdf.jpg]
جهش رنگی سفید

علاوه بر رنگ خاکستری (رنگ انواع وحشی گنجشک جاوه هم خاکستری است) ، در آمریکا جهش های رنگی حنایی، ابلق (چند رنگ) و سفید نیز موجود است و در اروپا رنگ های کمرنگ و نقره ای هم دیده می شود. یک جهش رنگی به نام Agate هم وجود دارد که به دلیل مسائل قانونی ذکر شده نمی توان آن را در آمریکا نگهداری کرد. اما با این حال به دست پرورش دهنده های آمریکایی هم رسیده است.


نوشته و ترجمه : مجید ابن النصیر، دانشجوی دکترای عمومی دامپزشکی دانشگاه تهران .
منبع اصلی : The Java Sparrow - Padda oryzivora